[ccpw id="5"]

خانهآرشیو موسسهجلسه حلقه نظام ساز فقهی

جلسه حلقه نظام ساز فقهی

-

 

چهل و ششمین جلسه حلقه نظام سازی فقهی

با حضور آیت الله رشاد،حجت الاسلام و اساتید ،عالمی، ،مقیمی، خالد الغفوری  ، ایزدهی ، قاسمی و همتی به همت  موسسه آموزش عالی حوزوی امام رضا علیه السلام تشکیل گردید.

در این جلسه ساحات حیات که انسان با آن مواجه هست و حاجات اساسی که بشر دارد آیة الله رشاد ارائه گردید .

و توسط اعضاء به نقد و بررسی گذاشته شد.

 

 

آیت الله رشاد

ما باید در این مرحله ساحات حیات که انسان با آن مواجه هست و حاجات اساسی که بشر دارد را مشخص کنیم که بتوانیم لایه دوم را در بیاوریم ؛ بعد که لایه دوم بدست آمد ، آن وقت فقه موجود را در قالبش بریزیم که من هم بر اساس همین مدل تعدادی را تقسیم کردم .

حجت الاسلام قاسمی :

در خصوص فقه نظام اینجا باید یک تلقی ای را مشخص کنیم . فقه نظام چیست ؟ آیا فقه نظام فقهی است که هم احکام فردی و هم احکام مجتمع را میگوید یا فقهی است که فقط به احکام مجتمع می پردازد و به افراد و آحاد آن مجتمع توجه ندارد ؟

به هرحال فقه کنونی که داریم فقه آحاد مکلفین است که آنها میتوانند مراجعه کنند و احکام خودشان را اصطیاد کنند . آیا این فقه نظام است یا فقه نظام اینست که بدون توجه به آحاد اصالتا نظام را اصل قرار دهد و عنایتا و التزاما به آحاد توجه کند .

لذا فقیه در فقه نظام ساز مستقلا به احکام فرد توجه نمیکند و اینطور نیست که بگوییم در استنباطش دو نگرش دارد مثلا گاهی به نظام توجه میکند و گاهی به فرد و بعد استنباط میکند . به نظر من  اصالتا به نظام توجه میکند و ضمنا به احکام فردی میپردازد .

من چنین حسی دارم که الان نباید بیاییم هم احکام فردی را و هم احکام مجتمع را در بیاوریم بلکه مستقلا باید احکام نظام را ببینیم .

 

 

آیت الله رشاد

آقای حاج ابوالقاسم تاکید داشتند که باید یک فقه نظام و یک فقه فردی در بیاوریم . اما ما یک فقه داریم منتها غلبه با اجتماعی ، حکومی و تمدنی بودن است . دو فقه معقول نیست .

 

آ

آیت الله عالمی :

به نظربنده ما تعریف فقه را اشتباه کردیم . نباید إلاولابد فقه را آنچه بزرگان ما در گذشته بحث کردند و احکام فردی را استنباط کردند بدانیم چون قطعا این نیست ؛ فقه آنست که ما از ادله استفاده میکنیم تارةَ از آن احکام تکلیفیه و تارةَ احکام اجتماعیه را بدست می آوریم .

ما میخواهیم بگوییم فقه آن چیزی است که میتواند هم پاسخ سؤال فردی و هم پاسخ سؤال جمعی ما را بدهد .

 

حجت الاسلام قاسمی :

زمان جنگ ایران و عراق فقهایی که با نظام هم افق نبودند میگفتند دو طایفه شیعه دارند قتال میکنند و شرعا درست نیست ولی نگرش امام ( ره ) فقط نظام بود که آنرا اوجب واجبات میدانستند و میگفتند حتی اگر شیعه هم از روی جهالت روبروی شما هست اشکالی ندارد اگر کشته شود . اصل حفظ دماء مسلمین در برابر اصل حفظ نظام با نگاه امام محکوم میشد . اگر کسی فقه را فردی ببیند اینجا گیر میکند ؛ ولی اگر بخواهیم دو نگرش قائل شویم باید  به تعارض قائل شویم .

آیت الله رشاد

اصلا دو نگرش نداریم . اسلام فردی و اجتماعی دارد ولی غلبه با اجتماعیت است . یا این یا آن نیست .

خب آقایان بفرمایید با چه معیاری به آن ساحات و حوائج برسیم ؟ یک الگو و چهارچوب میخواهد . چطور احصاء کنیم ؟

حجت الاسلام مقیمی :

با توجه به ساختار ذهنیِ آقای واسطی از سازمانها و نهادها خب ایشان باید دنبال احصاء سازمانهای تعریف شده در نظامات اجتماعی بگردد .

پس میشود یک چنین الهاماتی از اینها بدین شکل گرفت و بحث دیگر اینکه میتوان بررسی کرد که یک نهاد چند نیاز را پاسخ میدهد .

 

آیت الله رشاد

این پیشنهاد دو اشکال دارد :

الف – نهادها با نظام خلط میشود ؛ نهادسازی غیر از نظام سازی است مثلا بیمه نهاد است نه نظام .

ب – وضع موجود را ملاک قرار داده است در حالیکه معلوم نیست این مطلوب اسلام باشد . باید فارغ از وضع موجود باشد .

 

آیت الله رشاد

به هرحال باید استقرائی فهرست تهیه کنیم بعد ببینیم با چه منطقی میشود اینرا طبقه بندی کرد بعد در حوزه فقه استفاده کنیم .

انسان یک معامله ای با ساحت الهی دارد با توجه به الگویی که از حضرت صادق ( ع ) گرفتیم این یک قسم کلان شده است . در وهله اول ما باید با حق چگونه مواجهه کنیم این هم یک جنبه گزارشی دارد که میشود علم حقیقت و یک جنبه الزامی دارد که به اصطلاح خودمان اسمش را فقه میگذاریم یک سلسله احکام ارزشی دارد که اسمش را اخلاق میگذاریم . به این ترتیب در مواجهه با حقیقت بصورت بایستی و نبایستی همان نظام تکلیفی میشود و بصورت شایستی و نشایستی میشود اخلاق . بعد در مواجهه با اخلاق نظامی تولید میشود که یک قسمش حقوقی و یک قسمش اخلاقی است .

اولین چیزی که انسان باید برخورد کند حقیقت است و حق تعالی یک حقیقت بزرگ است پس اول باید نظام مواجهه با حقیقت را بحث کنیم ؛ بعد به سراغ حقیقة الحقائق ( الوهیت ) برویم .

که درباره الوهیت هم باز همین است ؛ نظام حقوقیِ عبادت و نظام اخلاقیِ عبادت . بعد مواجهه با نفس که خودِ انسان برای مواجهه با خودش احکام فقهی دارد مثلا انسان نمیتواند دست خودش را قطع کند ؛ و همینطور مواجهه اخلاقی دارد ؛ مواجهه با عواطف که نظام حقوقی اجتماع و نظام اخلاقی اجتماع از آن در می آید .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ترک پاسخ

لطفا نظر خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید

آخرین پست ها

در مرجحات تزاحم بین حفظ جان مادر و جنین، اولویت نجات جان جنین است

در کرسی علمی ترویجی مطرح شد: در مرجحات تزاحم بین حفظ جان مادر و جنین، اولویت نجات جان جنین است ارائه کننده كرسي علمی ترويجي با بیان...

ضوابط رعایت مصلحت کودک براساس محوریت شریعت، عقلانیت، حق‌مداری، عدالت‌محوری و کرامت انسانی است

در کرسی علمی ترویجی مطرح شد: ضوابط رعایت مصلحت کودک براساس محوریت شریعت، عقلانیت، حق‌مداری، عدالت‌محوری و کرامت انسانی است حجّت‌الاسلام زارع قراملکی مدیر گروه فقه تربیتی...

تربیت اعتقادی جامعه حتی برای اقلیت‌ها جز وظایف حکومت اسلامی است

در كرسي علمی ترويجي مطرح شد: تربیت اعتقادی جامعه حتی برای اقلیت‌ها جز وظایف حکومت اسلامی است/ تربیت اعقتادی مردم وقتی برای پیامبر(ص) ثابت شد برای...

فقه تربیتی یکی از عرصه‌های جدید و نوظهور در تربیت پژوهی است

در هم اندیشی علمی« فلسفه فقه تربیتی؛ چیستی، چرایی، چگونگی» مطرح شد: فقه تربیتی یکی از عرصه‌های جدید و نوظهور در تربیت پژوهی است/رویکرد فلسفه فقه...

محبوب ترین